جمعى از اطباء
329
مجموعه پزشكى ( فارسي )
شيره علفهاى معمولى بطور مصلح برگهاى كاسنى ، شاه طره ، جرجير ( كرسون ) ، كاهو } از هركدام وزن مساوى به مقدار كافى براى اينكه 180 گرم شيره بدست آيد صبح ناشتا يك مرتبه دستور داده شود . گاياك ( Gayac ) يا گايا كوم افيسينال از نباتات زيگو فيلاسه ها كه بنام ياسمن افريقائى نيز ناميده مىشود . قسمت به كار رفتنى - چوب تنه ورزين است . ماده مؤثره - اسيد گاياسيك است . خواص پزشگى - محرك ، معرق ، ضد نقرص وضد روماتيسم است . استحصالات داروسازى و مقدار خوراك - از داخل عصاره آبى ( كدكس 1884 ) يك تا سه گرم در حب ، گرد 2 تا 6 گرم در كاشه ، تنطور چوب گاياك ( يك پنجم بدستور كدكس 1884 ) يا عرق گاياك ( اودووى گاياك ) 2 تا 8 گرم ، تنطور رزين گاياك ( 1 دهم بدستور كدكس كه 1 گرم 58 چكه است ) يك تا 4 گرم - اين دو تنطور بويژه از خارج بطور استعمال دندانى ( دانتى فريس ) مصرف وبكار برده مىشود . ميكستور برضد روماتيسم تغيير شكل دهنده تنطور چوب گايك ، تنطور بذر كلشيك ، تنطور ريشه آكونيت ، تنطور سيل } از هركدام 2 20 چكه چهار مرتبه در روز در يك تيزان برگ زبان گنجشگ ( فرن ) دستور داده مىشود . تيزان معرق وملين درمان شاريته گاياك 30 عشبه ( سالسپاريل ) ، سنا } از هركدام 15 ساسفراس ، شيرين بيان } از هركدام 5 آب 1000 بايد به حد 500 گرم برسانند . گاياكل اتر منومتيليك از پيرو كاتشين كه دو قسم از آن يافت مىشود : 1 - گاياكل مايع كه از كره اوزت بدست ميآيد ومخلوطى است از فنول هاى متعدد كه به زحمت 50 درصد گاياكل خالص شيميائى دارد . 2 - گاياكل مصنوعى ( سنته تيك ) كه خالص ومتبلور بوده و تنها نوع افيسينال است - به شكل بلوريهاى بيرنگ با بوى معطر - در 28 زينه ذوب شده در 53 قسمت آب محلول - در الكل - اتر - گليسرين - اسيد استيك و روغن هاى چرب زياد محلولست . گاياكل وكره اوزل يكى از عمده ترين مواد متشكله كره اوزت هستند كه 20 تا 25 درصد دارند . خواص پزشگى - مانند كره اوزت است ولى در معده بهتر سازگار مىشود و مانند آن از داخل و از راه ركتال - ششى وزير پوستى در سل ششى در شكل هاى سبك كه